Kwartaal 2


Natuurbrand in De Meinweg

Vanaf maandag 20 april woedde in natuurgebied De Meinweg een grote natuurbrand. Het vuur brandde meerdere dagen en er waren talloze brandweermensen uit Nederland en Duitsland bij de bestrijding betrokken. De brand heeft zo’n 200 hectare van het natuurgebied beschadigd en voor veel overlast in de omgeving gezorgd, zoals de evacuatie van 4.000 mensen uit de kern van Herkenbosch. Deze evacuatie vormde door de coronamaatregelen een bijzondere uitdaging voor alle hulpdiensten en betrokken overheidsorganisaties.

Er is dagenlang hard gewerkt om de effecten en de impact van deze natuurbrand te beperken. Door brandweer, crisisbeheersing en de crisisorganisatie van de gemeenten binnen de veiligheidsregio. Hierbij waren ook de burgemeester van Roerdalen, de gemeente Roerdalen en veel verschillende crisispartners zoals Staatsbosbeheer en defensie betrokken. De evacuatie van Herkenbosch had grote impact op de inwoners die midden in de nacht hun huis moesten verlaten. Daarom is er gekozen voor een onafhankelijke evaluatie door het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV). De veiligheidsregio en alle betrokken hulpdiensten en overheden zijn trots op de inzet en het bestrijden van deze natuurbrand, maar willen er ook zeker van leren.

Drie thema’s onderzocht


De onderzoekers hebben de evaluatie verdeeld in drie thema’s; de risicobeheersing in De Meinweg, de internationale samenwerking tijdens de brandbestrijding en de evacuatie van Herkenbosch. Daarnaast is ook het technisch brandonderzoek (zie kader) meegenomen en het belevingsonderzoek van de gemeente Roerdalen en VRLN onder de inwoners van Herkenbosch.

Brandonderzoek


De brand, de inzet van Brandweer Limburg-Noord, brandweerkorpsen Viersen en Heinsberg en alle belangrijke partners is onderzocht door het landelijk team natuurbrandonderzoek. Dit is een nieuw gevormd team binnen het grootschalig en specialistisch optreden van Brandweer Nederland. Sinds 2019 voert dit team van ruim 20 gespecialiseerde (natuurbrand) brandonderzoekers onderzoek uit in opdracht van veiligheidsregio’s. Het team bestaat uit natuurbrandonderzoekers van zowel brandweer als politie en is inzetbaar voor verschillende onderzoeksdoeleinden, zoals de oorzaak van een brand en het verloop van een brand. Ook meer specifieke vragen zoals waarom een brand een stoplijn over is geslagen is onderzocht door dit team.

Belangrijkste bevindingen


In het rapport 'Natuurbrand in De Meinweg en de evacuatie van Herkenbosch' constateren de onderzoekers dat er duidelijk, daadkrachtig en betekenisvol is opgetreden door (internationale) brandweerlieden, andere hulpverleners, leidinggevenden en bestuur. Overigens zou de aandacht voor de brand in de Meinweg groter zijn geweest als Nederland niet was ondergedompeld in de coronacrisis. Daarnaast bleken diverse (hulpverlenende) instanties al erg druk te zijn met de coronacrisis, zodat zij door de brand dubbel werden belast.

  • In De Meinweg wordt al lange tijd nauw samengewerkt met natuurbeheerders en terreineigenaren om mogelijke risico's in kaart te brengen en afspraken te maken over de bescherming van de natuur. Dankzij (boven-)regionale overlegstructuren kenden Nederlandse en Duitse brandweren en Staatsbosbeheer in april elkaar en elkaars plannen en maatregelen.
  • Mede door het jarenlange contact tussen Veiligheidsregio Limburg-Noord en Kreis Viersen, was er tijdens de brand sprake van een goede samenwerking tussen Nederlandse en Duitse brandweerkorpsen.
  • Het bleek lastig de overwegingen en argumenten rond de evacuatie van Herkenbosch goed in beeld te brengen. Het besluit tot evacuatie van heel Herkenbosch was op zich niet noodzakelijk, maar gezien de omstandigheden wel begrijpelijk. De aanbevelingen en leerpunten uit de evaluatie zijn deels al gerealiseerd of worden in het komende jaar doorgevoerd. De belangrijkste leerpunten staan in deze infographic.

Lees de volledige rapportages op de website vrln.nl: